Freegaia 3 – Emma

Freegaia – De stad begint te stralen · Seizoen 1 · Aflevering 3 van 23

Op zondagmiddag belt Carla bij Emma aan. Achter de deur duurt het even, en dan hoor je langzame voetstappen.

„Dat je oma Emma komt bezoeken!“ Emma, die op krukken leunt, glimlacht stralend naar Carla. „Kom binnen. Ik heb iets gebakken.“

Op de keukentafel staat een taart, en naast de taart ligt een iPad.

„Dat is nieuw“, zegt Carla.

„Van Sarah en Claude. Voor mijn vijfenzeventigste verjaardag.“ Emma tikt erop en het wordt licht. „En Claude heeft me meteen een Claude “ingericht.”

„Een wat?“

„Nou, Claude, die de recepten kent. Ik vraag hem wat ik met de aardbeien van de buren moet doen, en hij vertelt het me. Ik kijk helemaal niet meer in kook- of bakboeken.“

„Ik dacht dat je niet eens e-mail had.“

„Ach, ach, ach, lieve Carla. Ik leef niet achter de maan.“ Emma snijdt de taart aan. „Ik ben pas vijfenzeventig en nog geen vijfennegentig. Chocoladetaart met crème. De koffie komt er zo aan.“

„Wil je me dik maken?“ Carla pakt de vork. „Dat moet ik dan allemaal weer wegtrainen.“

Dan valt Emma stil.

„Sinds mijn man er niet meer is, is het hier stil. Sarah komt langs als ze kan. Jij komt ook.“ Ze schuift het bord naar Carla toe. „Vroeger was ik altijd onder de mensen. Nu is de stad een dagreis met de bus, en in de bus zit je ook alleen.“

„En de 60+ in de parochie?“

„Allemaal oude mensen. En weet je waar ze het over hebben? Over hun ziektes. Ik heb er al genoeg aan.“

Carla lacht en legt haar mobieltje naast de iPad. „Dan heb ik misschien iets voor je. Kijk eens, dit heet Gradido!“

Op de mobiele telefoon ligt de stad, en boven de stad schitteren sterren.

„Kijk eens, dat zijn mensen“, zegt Carla. „Rood betekent: zij houden van wat ik leuk vind. Groen: zij bieden wat ik zoek. Blauw: zij zoeken wat ik te bieden heb. En hoe feller iemand oplicht, hoe beter hij bij mij past.“ Ze tikt op de helderste groene ster. „Die heb ik gisteravond gevonden. Ik heb Sport “ingetypt."

Dave. Biedt sporttherapie aan, in je eigen studio thuis.

„Een sportschool kost elke maand geld“, zegt Carla. „Bij Dave is het gratis. Dinsdag om zes ben ik er.“

„Dat is iets voor jonge mensen.“

„Hij zegt: hij had mensen die nauwelijks nog konden lopen. Die lopen nu weer.“

Emma kijkt naar de groene ster. „Vroeger ging ik zo vaak wandelen.“

Carla heeft het plan al klaar. „Vraag het hem zelf maar. Daarvoor heb je een account nodig.“

„Laten we dan nu zo’n,“ Emma zoekt naar het juiste woord, „Grandioso-rekening openen.“

„Gradido.“

„Grandioso is ook goed.“

Carla pakt haar mobieltje en tikt op Laat het aan je vrienden zien, en Emma houdt de iPad boven de QR-code, alsof het een foto is. Carla-Sonne laat je Gradido zien, staat er. Een account aanmaken. Emma zegt haar voornaam, achternaam en e-mailadres uit haar hoofd op. Het wachtwoord typt Emma zelf in, met één vinger, terwijl Carla naar de taart blijft kijken. Een vinkje bij de privacyverklaring. De e-mail komt binnen terwijl Emma de koffie inschenkt: Bevestig je e-mailadres. Eén tip, en de rekening is van haar.

Vervolgens vraagt het account om de gebruikersnaam, en die is er al: Emma, gevolgd door een letter.

„Nee“, zegt Emma. „Oma-Emma. Zo noemt iedereen me.“

Carla typt Een andere optie kiezen, Emma typt de naam, met een koppelteken. Daaronder verschijnt: is nog vrij.

„En nu kan iedereen me vinden?“

„Iedereen die je wil bedanken.“

Opslaan. Het venster gaat dicht, en het volgende gaat open: Welkom, Emma! En daaronder de vraag over de afgelopen weken.

Emma leest. „Taart voor het dorpsfeest, dat wel. En ik kook voor de kinderen van de buren als hun ouders het te druk hebben. Maar verder?“ Ze schuift de iPad een stukje van zich af. „Dat is toch niet zo veel meer.“

„Dat is nogal wat.“ Carla scrolt naar Gemeenschap & vrijwilligerswerk. De zinnen beginnen daar en stoppen halverwege, en je schrijft ze af. Emma dicteert, Carla typt:

Ik heb in mijn gemeente of parochie een handje geholpen door taarten te bakken voor het gemeenschapsfeest.
Ik heb in de buurt geholpen waar dat nodig was, door voor de kinderen uit de buurt te koken als hun ouders het laat hadden.

Vervolgens scrolt Carla weer naar boven. Boven alle zinnen staat een vakje, en daarnaast: Ik ben gepensioneerd. En nog kleiner: Je levenswerk telt.

„Wat betekent dat?“

„Dat je niets meer hoeft te bewijzen. Vijfenzeventig jaar. De kinderen, het werk, je man, de buren. Dat zit allemaal in dat ene vinkje.“

Emma doet het zelf.

„En nu?“

„Opslaan. En dan kijken.“

Emma typt. Het venster wordt leeg, op één zin na: De gemeenschap leest wat je hebt geschreven. Daaronder, kleiner: Dat duurt even — ongeveer een halve minuut. Je kunt het venster open laten staan.

Emma staat op, met haar hand op de rand van de tafel, en loopt de vier stappen naar het raam. Ze kijkt over de tuinen de helling op tot aan de rand van het bos en zegt niets. Carla eet taart.

„Emma. Het is er.“

Emma gaat zitten en leest.

Lieve Emma, welkom!
De gemeenschap bedankt je — voor de taart voor het dorpsfeest, voor het koken voor de kinderen uit de buurt. En voor je levenswerk: al die jaren waarin je er voor anderen was.
Je eerste 100 Gradido zijn een blijk van dank voor wat je al lang geleden hebt gedaan.
Leuk dat je er bent.

En beneden, achter Op je account, het getal.

Ze leest het nog een keer. Dan zet ze haar bril af en veegt over haar ogen.

„Sorry,“ zegt ze. „Maar dat heeft al heel lang niemand meer tegen me gezegd.“

Zo werkt het in de software

Wat Emma op de iPad doorloopt, doorloopt elk nieuw account: de code, de naam, de vraag. Hier volgt de procedure stap voor stap, met alles wat in aflevering 1 nog geen plaats had.

1. De rekening aan de tafel van de ander. Tik in je account op „Laat het aan je vrienden zien“ en vervolgens op „Iemand hier bij mij“. Dit kan zodra je eigen e-mailadres is bevestigd, zoals bij Carla sinds zaterdagavond. Je gast houdt de camera boven de code, met zijn mobiel of iPad, leest „[Jouw naam] laat je Gradido zien“ en tikt op „Account aanmaken“: voornaam, achternaam, e-mailadres, wachtwoord, het vinkje bij de privacyverklaring. Het account is meteen actief. De bevestigingsmail wordt meteen verstuurd, en tot morgen rond deze tijd volstaat het om op de link daarin te tikken. Heeft je gast helemaal geen apparaat? Onder de code staat „Geen mobiel bij de hand?“: dan maakt hij zijn account aan op jouw apparaat. Je wordt hiervoor afgemeld en meldt je daarna weer aan.
2. De naam waaronder men je kan vinden. Bij de eerste keer openen stelt het account een gebruikersnaam voor, bestaande uit een voornaam en een letter. Met „Zo is het goed“ wordt deze behouden, met „Andere kiezen“ wordt het invoerveld geopend: drie tot twintig tekens, letters zonder umlauten, cijfers, koppeltekens of onderstrepingstekens. „Oma-Emma“ is toegestaan, „Oma Emma“ met een spatie niet. Onder het veld staat direct „is nog beschikbaar“ of „Deze naam is al in gebruik“. Later zijn vier wijzigingen per jaar mogelijk.
3. De vraag, zin voor zin. „Welkom, Emma!“, en daaronder de vraag uit aflevering 1. De zinnen zijn onderverdeeld in zes groepen, van „Familie & Zorg“ tot „Dieren, Natuur & Milieu“, en elke zin houdt halverwege op: „Ik heb in de buurt geholpen waar hulp nodig was, door …“. Je maakt de zin af, in je eigen woorden, en een paar woorden zijn genoeg. Boven alle zinnen staat het vakje „Ik ben gepensioneerd“ met de zin „Je levenswerk telt.“ Vervolgens „Opslaan“, en het venster toont: „De gemeenschap leest wat je hebt geschreven.“ Ongeveer een halve minuut; het venster mag open blijven staan. Daarna verschijnt daar de dankbetuiging, en achter „Op je rekening“ het bedrag.

Kun je nu even niets bedenken? Helemaal onderaan staat een knop met precies die naam, en de vraag verschijnt weer de volgende keer dat je de pagina opent.

Is je account ouder dan deze vraag en heb je zelf al Gradido verzameld? Dan verschijnt de vraag niet meer.

Voor kinderen is er naast het vakje voor gepensioneerden nog een tweede: „Ik ben een kind.“ en „Ook jouw tijd telt.“ Daarover gaat aflevering 14.

👉 Naar je Gradido-account

Volgende aflevering op donderdag 5 november: „Freegaia 4 – Grandioso“. Emma lacht terwijl ze huilt, en dan zegt ze tegen de kaart: ik ben dol op koken en bakken.
Alle afleveringen op één pagina: Freegaia